YÖNTEM
Nasıl hesaplıyoruz?
Farklı seçenekleri aynı ekonomik zemine getiriyoruz.
FinansTerazi yalnız toplam ödemeye veya ilan edilen orana bakmaz. Paranın hangi gün girip çıktığını, görünen ve görünmeyen maliyetleri ve kararın değiştiği başa-baş noktasını birlikte hesaplar.
01
Aynı zamana getir
Farklı tarihlerdeki ödemeler nominal toplamla karşılaştırılamaz. Her ödeme kendi gerçek tarihine bağlı kalır ve bugüne indirgenir.
ÖRNEK
BUGÜN
1.000.000 TL
≠
90 GÜN SONRA
1.000.000 TL
Aynı tutar, farklı tarih. Hangi oranla indirgeneceği sizin varsayımınızdır; bu sayfada bir oran verilmez — onu hesaplarken siz söylersiniz.
Sonucu bu yüzden “bugünkü ekonomik eşdeğer” olarak adlandırıyoruz — “gerçek maliyet” değil. Çünkü indirgeme oranı sizin varsayımınızdır ve o değişince eşdeğer de değişir.
02
Görünen maliyeti ayır
Sözleşmede yazan, faturaya giren, doğrudan ödenen kalemler. Bunları tek tek ayırıp gösteriyoruz.
03
Zamanın maliyetini ekle
Faturada görünmeyen ama gerçek olan kalem: paranın bir süre sizde olmaması. Bunu sizin belirttiğiniz alternatif getiriyle hesaplarız.
Alternatif getiriyi biz bilmiyoruz — siz söylüyorsunuz. Bu yüzden o alan kehribar çerçeveli ve sonuçta her zaman “sizin varsayımınız” olarak etiketli. Varsayımı değiştirdiğinizde eşik de yeniden hesaplanır.
04
Seçenekleri eşitle
İki seçenek aynı zemine geldiğinde karşılaştırma anlamlı olur: aynı tarih, aynı vergi kabulü, aynı varsayım.
05
Başa-baş noktasını bul
Asıl işimiz bu. “A daha ucuz” demekle yetinmiyoruz; kararın hangi rakamda tersine döndüğünü de söylüyoruz. Aynı çubuk her araçta aynı işi yapar: iki tarafı, başa-baş noktasını ve sizin değerinizi tek yerde gösterir. Birim değişir, yapı değişmez.
06
Kararı göster
Her araçta sonuç aynı sırayla okunur. Bu sıra değişmez — hangi hesabı yaparsanız yapın aynı yerde aynı bilgiyi bulursunuz.
07
İki derinlik, tek hesap
Kolay Mod ile CFO görünümü aynı motordan beslenir. CFO ayrı bir ürün değil, aynı hesabın derin katmanı. Aynı girdiler, aynı motor, aynı sonuç — fark yalnız ne kadarını gösterdiğimizde.
08
Arayüz hesaplamaz
Ekran finansal değer üretmez. Hesap denetlenmiş finansal motorlarda yapılır; arayüz yalnız sonucu sunar.
09
Kaynak ve doğrulama
Bilginin türü, kaynağı, doğrulama tarihi ve güven düzeyini ayrı tutuyoruz. Her kaynak eşit ağırlıkta değildir.
Güncelliği doğrulanmamış bir veri karara maddi olarak etki ediyorsa, sonucun üstünde açık uyarı gösteririz — kaynak listesinin içinde saklamayız.
NE YAPMIYORUZ?
Yapmadıklarımız da yöntemin parçası.
- Kanıt olmadan sağlayıcı sıralaması yapmıyoruz.
- Bilinmeyeni sıfır saymıyoruz — “bilinmiyor” olarak gösteriyoruz.
- Eksik finansal değeri kendimiz uydurmuyoruz.
- Tasarım örneği rakamları gerçek sonuç gibi sunmuyoruz.
- Serbest metinden yapay zekâ ile finansal karar üretmiyoruz.
- Kurumlar vergisi avantajını kendiliğinden varsaymıyoruz.
- Nominal olarak “faizsiz” görünen her yapıyı maliyetsiz saymıyoruz.
- Tek bir “ucuz” cevabıyla yetinip eşiği gizlemiyoruz.
OKUMAK YETMEZ
Kendi rakamlarınızla hesaplayın.