vade ve kredi
Peşin mi vadeli mi? Vade farkının gerçek ekonomik maliyeti
KISA CEVAP
Vade farkını doğru okumanın yolu onu yıllığa çevirmektir: aynı %3, 30 günde yıllık yaklaşık %42, 120 günde yaklaşık %9,3 eder — biri pahalı, diğeri ucuz olabilir ve fark yalnızca süredendir.
Nasıl çalışır?
Piyasadaki yaygın formül (vadeli − peşin) / peşin bir oran değildir; süreyi hiç görmez. Aynı sayı çok farklı kararlara karşılık gelebilir.
Doğrusu, farkı vade boyunca bileşikleştirip yıllığa çevirmektir. Ancak o zaman bu maliyeti paranızın başka bir yerde kazanabileceği getiriyle yan yana koyabilirsiniz.
Karar, iki ödemeyi aynı güne indirgeyerek verilir: peşin fiyat bugün, vadeli fiyat kendi gününde. Hangisinin bugünkü değeri küçükse ekonomik olarak o ucuzdur.
Vade bedava değildir, ama pahalı da olmayabilir. Açık bir faiz görünmemesi maliyetin olmadığı anlamına gelmez.
Basit örnek
Aynı yüzdenin iki farklı vadede ne ettiğini göstermek için:
ÖRNEK
Örnektir; yuvarlanmıştır. Aynı %3, süre uzadıkça ucuzlar. Kendi rakamlarınızla kesin sonucu hesap makinesi verir.
En sık yapılan hata
Biri bir dönemin toplam farkı, diğeri yıllık bir orandır. Aynı ölçeğe getirilmeden karşılaştırılamazlar. Vadeyi "faiz yok, bedava" diye okumak da aynı hatanın diğer yüzüdür.
DİKKAT
Vade farkı yüzdesini doğrudan mevduat faiziyle karşılaştırmak.
Kararı ne değiştirir?
Vadenin gün sayısı
Peşin ile vadeli fiyat arasındaki fark
Paranızın alternatif net getirisi
Ödemenin bölünüp bölünmediği — parçalı vade ortalama vadeyi kısaltır
Başa-baş noktası
İki eşik birden vardır: kararı çeviren alternatif getiri oranı ve kararı çeviren peşin iskonto oranı. Hesap makinesi ikisini de söyler; biri "param ne kazanırsa vade mantıklı olur", diğeri "satıcı ne kadar iskonto verirse peşin mantıklı olur" sorusunun cevabıdır.
KAYNAKLAR VE DOĞRULAMA