makine ve yatırım
Leasingde KDV oranı %1 mi, %20 mi?
KISA CEVAP
İkisi de olabilir: 2007/13033 sayılı Kararın eki (I) sayılı listenin 17. sırasındaki makinelerin finansal kiralamasında oran %1, listede olmayanlarda malın kendi oranıdır — bugün genel oran %20. Yatırım teşvik belgesi tabloyu tersine çevirir: doğrudan alım KDV Kanunu md. 13/d ile tamamen istisnayken, kira bedeli KDV’li kalır.
Nasıl çalışır?
Genel kural: finansal kiralama işlemlerinde işleme konu MALIN tabi olduğu oran uygulanır. Leasingin kendine ait bir oranı yoktur; makinenin oranını takip eder — bugün genel oran %20.
İstisna bir: (I) sayılı listenin 17. sırası. Orada sayılan GTİP’lerdeki, amortismana tabi iktisadi kıymet niteliğindeki makine ve cihazların finansal kiralama şirketlerine teslimi ve bunlar tarafından kiralanması %1 orana tabidir. Doğrudan satın alırsanız bu indirim yoktur: malın kendi oranını ödersiniz.
İstisna iki: yatırım teşvik belgesi. Belge sahibine yapılan makine-teçhizat teslimi KDV Kanunu md. 13/d ile istisnadır. Leasingle alınacaksa finansal kiralama şirketine yapılan teslim de istisnadır — ama şirketin makineyi kiracının kullanımına bırakması "teslim" hükmünde olmadığı için kira bedeli genel esaslara göre KDV’li kalır ((I) liste 16. sıra, %1). Yani belge, KDV avantajını leasingden alıp doğrudan alıma verir.
Matrah farkı çoğu tabloda atlanır: leasingde KDV KİRA BEDELLERİ üzerinden alınır ve kira, finansman yükünü de içerir. Matrah makinenin fiyatı değil, ödeyeceğiniz toplamdır. Aynı orandaki bir kredi ile leasingde bile leasingin KDV’si daha büyük çıkar.
Ve asıl mesele: KDV’yi indirebiliyorsanız bunların hiçbiri bir maliyet değildir — sadece bir zamanlama farkıdır. Devreden KDV’si kronikleşmiş, yani indiremeyen bir işletme için ise gerçek bir maliyettir ve ne zaman çözüleceği bilinmez. FinansTerazi bunu varsaymaz, sorar; belirtmezseniz KDV’yi kasadan çıkan nakit sayar ve geri geldiğini varsaymaz.
Basit örnek
Yukarıdaki 10.000.000 TL’lik makine (I) sayılı listede olsun: kira %1, doğrudan alım %20 KDV’ye tabi. Aynı iki teklif, tek fark KDV’yi indirip indirememek.
ÖRNEK
Aynı makine, aynı iki teklif, aynı oranlar. Farkı dörde bölen tek şey, KDV’yi indirebilmek. Karar veren KDV değil, KDV’nin zamanlamasıdır. Rakamlar motorun bu girdilerle ürettiği sonuçtur; kendi teklifinizle değişir. ÖRNEK amaçlıdır.
En sık yapılan hata
İki hata da aynı yerden gelir: oranı maliyet sanmak. KDV’yi indirebiliyorsanız oran değil gecikme maliyettir ve fark küçülür. Teşvik belgeniz varsa doğrudan alım KDV’siz, leasing KDV’lidir; yani belge avantajı ters yöne çevirir. Ve makinenin listede olup olmadığı bir GTİP sorusudur — teklifi yapan şirkete değil, kendi mali müşavirinize sorulur.
DİKKAT
Leasingin %1 KDV’sini mutlak bir avantaj sanmak — ya da teşvik belgeniz varken leasingin KDV’de de avantajlı olduğunu varsaymak.
Kararı ne değiştirir?
Makinenin (I) sayılı listede olup olmadığı — bir GTİP sorusu
Yatırım teşvik belgeniz olup olmadığı
KDV’yi indirip indiremediğiniz, ve kaç ay sonra indirdiğiniz
Kira bedelinin büyüklüğü — çünkü matrah kira, makine değil
Başa-baş noktası
KDV’nin kendi eşiği yoktur; kararı çeviren eşik yine kira ve banka faizidir. Ama KDV, o eşikleri kaydırır: indiremeyen bir işletmede başa-baş kira belirgin biçimde yukarı çıkar, çünkü leasingin düşük oranı gerçek bir tasarrufa dönüşür.
KAYNAKLAR VE DOĞRULAMA