kredi ve maliyet
Ticari kredinin gerçek maliyeti nasıl hesaplanır?
KISA CEVAP
Ticari kredinin gerçek maliyeti, hesabınıza net geçen parayı bir giriş ve her taksiti bir çıkış sayan tarihli nakit akışının iç verim oranıdır — açıklanan aylık faiz değil: BSMV faizin üzerine biner, peşin masraflar anaparadan düşer ve ikisi de oranda görünmez.
Nasıl çalışır?
Bankanın söylediği oran bir dönemsel faiz oranıdır: her ay kalan anaparaya uygulanır. Kredinin maliyeti değildir, maliyetin bir bileşenidir.
Türk Lirası ticari kredide KKDF %0, BSMV ise %5’tir ve BSMV anaparaya değil, o dönem tahakkuk eden FAİZE uygulanır. Bireysel kredideki KKDF yükü ticaride yoktur.
Kotasyonun anlamı iki türlü olabilir. Oran BSMV hariçse vergi üzerine eklenir; dahilse taksit doğrudan o orandan hesaplanır ve altındaki faiz oranı daha küçüktür. İki okuma aynı kredi değildir, o yüzden hangisi olduğunu bankaya sormak gerekir.
Tahsis ve dosya ücretleri taksiti değiştirmez; kullandırım gününde anaparadan düşer. Bu yüzden taksitiniz aynı kalırken hesabınıza geçen para azalır ve gerçek maliyet yükselir.
Doğru hesap, hesaba geçen net tutarı ve bütün taksitleri kendi tarihlerine koyup akışı sıfır bugünkü değere getiren oranı bulmaktır. FinansTerazi banka tarafını böyle kurar; iskonto esası Actual/365’tir.
Basit örnek
1.000.000 TL, 24 ay, aylık %3,49 (BSMV hariç), masrafsız bir teklifte taksit 63.353 TL, toplam ödeme 1.520.483 TL olur. Etkin yıllık maliyet %54,06’dır — açıklanan oranın on iki katı olan %41,88 değil.
ÖRNEK
Örnek: aynı krediye 10.000 TL tahsis ücreti eklendiğinde taksit değişmez; hesaba geçen para 990.000 TL’ye iner ve etkin yıllık maliyet %55,79’a çıkar. Ücretin tamamı, oranın hiç değişmediği bir yerde saklıdır. Rakamlar motorun bu girdilerle ürettiği sonuçtur; kendi teklifinizle değişir.
En sık yapılan hata
On ikiyle çarpmak bileşik etkiyi ve vergiyi atlar. İki oranı karşılaştırmak ise masrafları ve vadeyi yok sayar: daha düşük oran açıklayan teklif, tahsis ücreti yüzünden pahalı olabilir — ve taksiti bile daha düşük görünebilir.
DİKKAT
Aylık oranı on ikiyle çarpıp yıllık maliyet sanmak, ya da iki bankanın oranını yan yana koymak.
Kararı ne değiştirir?
Açıklanan oranın BSMV dahil mi hariç mi olduğu
Peşin kesilen tahsis ve dosya ücretleri
Vade
Nakdinizin alternatif net getirisi — sizin beyanınız
Başa-baş noktası
Bu aracın eşiği, nakdi elde tutmanın başa-baş net yıllık getirisidir ve kredinin etkin yıllık maliyetinin kendisine eşittir. İşletme nakdinizin net getirisi bu eşiğin üzerindeyse, kredi maliyetine rağmen nakdi işletmede tutmak ekonomik olarak daha avantajlı hale gelir.
KAYNAKLAR VE DOĞRULAMA