nakit ve sermaye
Nakit döngüsü kaç gün — ve bu kaç lira?
KISA CEVAP
Nakit döngüsü bir SÜREDİR, tutar değil: alacak günü artı stok günü eksi borç günü, işletmenin kendi işini ne kadar süre finanse ettiğini söyler. Kaç lira olduğunu ise söylemez — o çevrim, bir ortalamanın taşımadığı tarihleri gerektirir. Kasanın ne zaman boşalacağını öğrenmek için döngüyü değil, tarihli bir takvimi gün gün ilerletmek gerekir.
Nasıl çalışır?
Nakit döngüsü = alacak günü + stok günü − borç ödeme günü. Sonuç bir gün sayısıdır ve gerçek bir şeyi ölçer: paranızın işte kaç gün bağlı kaldığını.
Ama bir gün sayısı, kasanın hangi gün boşalacağını söylemez. Aynı 70 günlük döngüye sahip iki işletmeden biri perşembeyi çıkarır, diğeri çıkaramaz — fark, çeklerin ve tahsilatların hangi TARİHLERDE olduğudur. Ortalama bu bilgiyi taşımaz.
Bu yüzden FinansTerazi iki hesabı ayrı tutar ve birbirine çevirmez. Döngüyü gün olarak raporlar; kasayı ise girdiğiniz tarihli satırlardan — çekler, kredi taksitleri, beklenen tahsilatlar — bakiyeyi gün gün ilerleterek bulur.
Kapatılması gereken tutar, açığın İLK açıldığı andaki tutardır; sonraki en dip nokta değil. Çek karşılıksız çıktıktan sonra gelen para geç kalmış paradır ve o günü kurtarmaz.
Döngüyü bir gün kısaltmanın değeri ancak iki şeyi birden beyan ederseniz hesaplanır: nakdinizin alternatif getirisi ve bir günlük döngünün bağladığı sermaye. İkisinden biri eksikse rakam üretilmez — çünkü nakdi zaten atıl duran bir işletme, o günü serbest bırakmakla hiçbir şey kazanmaz.
Basit örnek
500.000 TL bugünkü nakit, 90 günlük ufuk. 15.09’da 300.000 TL çek, 30.09’da 420.000 TL tahsilat, 10.10’da 450.000 TL çek, 15.10’da 65.000 TL kredi taksiti. Alacak 75, stok 40, borç 45 gün.
ÖRNEK
70 günlük döngü ile 105.000 TL’lik en dar an arasında hiçbir aritmetik bağ kurulmadı — kurulamaz da. Biri ortalamadan, diğeri tarihlerden gelir. Bir günün değeri ise ancak getiri ve bağlı sermaye beyan edildiği için hesaplandı. Rakamlar motorun bu girdilerle ürettiği sonuçtur; ÖRNEK amaçlıdır.
En sık yapılan hata
Bu çarpım bir ortalamayı bir tarihe dönüştürmüş gibi yapar. Gerçek açık, ödemelerin hangi güne düştüğüne bağlıdır: aynı döngüyle, çeklerin tarihi değiştiğinde açık tamamen kaybolabilir ya da iki katına çıkabilir. Çarpımın verdiği rakam bir bütçe kalemi olarak kullanılabilir; bir ödeme takvimi olarak kullanılamaz.
DİKKAT
Döngü gününü günlük ciroyla çarpıp "işletme sermayesi ihtiyacı" diye bir tutar bulmak.
Kararı ne değiştirir?
Çeklerin ve taksitlerin tarihleri — tutarlarından çok tarihleri
Tahsilatların gerçekten beklenen tarihi
Bugünkü nakit
Kaç günlük ufka baktığınız
Başa-baş noktası
Eşik bir oran değil, bir GÜNDÜR: bakiyenin ilk kez eksiye düştüğü tarih. Yanında ikinci bir rakam vardır — o tarihten önce kasaya girmesi gereken tutar. Açık yoksa eşik, ufkun en dar günü ve o günkü bakiyedir.
KAYNAKLAR VE DOĞRULAMA